Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Tatsuniya Mai Kyawawan Ɗabi’u for JSS 1

JSS 1 learners practise Tatsuniya Mai Kyawawan Ɗabi’u through suitable vocabulary, model examples and guided speaking, reading or writing activities.

ByPublishedMay 7, 2026Reading6 minComments0

Class: Junior Secondary School 1 (JSS 1 / JS1)
Term: 3rd Term
Week: 2
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L2
Curriculum Theme: Adabi
Previous Lesson: Tambaya Da Amsa Cikin Gajerun Jimloli.
Topic: ADABI
Subject Matter: Tatsuniya, kyawawan ɗabi’u a cikin tatsuniya, darussan tatsuniya, halayen jarumai, muhimmancin tatsuniya

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • su iya gane kyawawan ɗabi’u da ke fitowa a cikin tatsuniya.
  • su iya bayyana darussan da za a iya koya daga tatsuniya.

Affective Domain:

  • su gane muhimmancin tatsuniya wajen koyar da ɗabi’a da kuma adana al’adu.
  • su ji daɗin sauraro ko karanta tatsuniyoyin Hausa.

Psychomotor Domain:

  • su iya ba da labarin tatsuniya a takaice da nasu kalamai.
  • su iya nuna kyawawan ɗabi’u da aka koya ta hanyar wasan kwaikwayo.

Social Domain:

  • su tattauna kan darussan tatsuniya tare da abokansu.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 9 Years Basic Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Littafin Hausa na JSS 1

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Littafin tatsuniyar Hausa
  • Katin labarai
  • Hotunan labarai
  • Labarin sauti

Rationale for the Lesson

Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci al’adun Hausa da kuma darussan ɗabi’a da tatsuniyoyi ke koyarwa. Yana kuma haɓaka tunaninsu da basirarsu wajen gane kyawawan halaye da guje wa marasa kyau a cikin al’umma.

Prerequisite/Previous Knowledge

Pupils know simple Hausa stories and can identify characters in them.

Lesson Content/Board Summary

ADABI

Tatsuniya

Tatsuniya wani nau’i ne na adabin baka na Hausa. Labari ne na almara da ake ba da shi don nishadantarwa da kuma koyar da darasi. Tatsuniyoyi galibi suna ƙunshe da dabbobi masu magana ko kuma mutane masu halaye na ban mamaki.

Kyawawan ɗabi’u a cikin tatsuniya

Tatsuniyoyi suna koyar da kyawawan ɗabi’u da yawa. Wasu daga cikinsu sune:

  • Gaskiya – Faɗin gaskiya ko da yaushe.
  • Aminci – Riƙe amana da kuma cika alƙawari.
  • Taimakon Juna – Taimaka wa wanda ke buƙata.
  • Haƙuri – Jure wa wahalhalu da jarabawa.
  • Daraja Manyan – Girmama iyaye da waɗanda suka girme mu.
  • Adalci – Yin hukunci daidai ba tare da son kai ba.

Darussan tatsuniya

Daga cikin darussan da tatsuniyoyi ke koyarwa akwai:

  • Kada ka yi ƙarya, domin gaskiya ita ce madogara.
  • Ka taimaki wanda ke buƙata, domin gobe kai ma za ka buƙaci taimako.
  • Haƙuri shine tushen nasara.
  • Kowane abu da aka shuka, shi za a girba.
  • Mugunta ba ta da amfani a ƙarshe.

Halayen Jarumai

Jarumai a cikin tatsuniya su ne mutane ko dabbobin da labarin ya fi mayar da hankali a kansu. Halayensu suna nuna abin da tatsuniyar take so ta koyar. Suna iya zama nagari (masu kyawawan halaye) ko marasa kyau (masu munanan halaye) don nuna bambanci tsakanin nagarta da mugunta.

Muhimmancin tatsuniya

Tatsuniya tana da muhimman amfani a cikin al’ummar Hausa. Waɗannan sun haɗa da:

  • Koyar da ɗabi’a da kyawawan halaye ga yara.
  • Nishadantarwa da sa mutane dariya ko tunani.
  • Adana al’adu da tarihi na mutanen Hausa.
  • Haɓaka tunani da basirar yara.
  • Bunƙasa harshen Hausa ta hanyar ba da labarai.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya tambaye su ko sun san wata tatsuniya ko labarin da aka taɓa ba su.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwa kuma su faɗi tatsuniyoyin da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna da tatsuniyoyi kuma su shirya don sabon darasi.

Step 2: Gabatar da Tatsuniya

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Exposition/Narration
Teacher’s Activity: Malamin zai ba da labarin wata tatsuniya ta Hausa (misali, “Gizo da Koki” ko “Kurege da Zaki”) a sarari da kuma yadda za a fahimta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari tatsuniyar da mai koyarwa ya ba da hankali sosai.
Learning Point: Ɗalibai za su san wata tatsuniya kuma su fahimci labarinta.

Step 3: Gane Kyawawan Ɗabi’u

Time: 8 minutes
Teaching Skill: Questioning/Guidance
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su gano kyawawan ɗabi’u da suka fito a cikin tatsuniyar da aka bayar, misali gaskiya, haƙuri, ko taimakon juna.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su faɗi kyawawan ɗabi’un da suka gano a cikin tatsuniyar.
Learning Point: Ɗalibai za su iya gane kyawawan halaye daga labarin.

Step 4: Fahimtar Darussan Tatsuniya

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Analysis
Teacher’s Activity: Malamin zai taimaka wa ɗalibai su bayyana darussan da za a iya koya daga tatsuniyar, kamar kada a yi ƙarya ko kuma a riƙa taimakon juna.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su bayyana darussan da suka koya daga tatsuniyar.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci ma’anar darussan da tatsuniya ke koyarwa.

Step 5: Tattaunawa Kan Halayen Jarumai

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Discussion
Teacher’s Activity: Malamin zai tattauna da ɗalibai kan halayen jarumai a cikin tatsuniya da kuma yadda halayensu suka shafi labarin.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga cikin tattaunawar, suna faɗin ra’ayoyinsu game da jaruman.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci rawar da jarumai ke takawa a tatsuniya.

Step 6: Bayyana Muhimmancin Tatsuniya

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Elaboration
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana wa ɗalibai muhimmancin tatsuniya ga al’ummar Hausa, kamar koyar da ɗabi’a da adana al’adu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta muhimman abubuwan da aka faɗa.
Learning Point: Ɗalibai za su gane dalilin da ya sa tatsuniya take da mahimmanci.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Menene tatsuniya?
  2. Ka lissafa kyawawan ɗabi’u guda uku da za a iya koya daga tatsuniya.
  3. Ka faɗi darasi guda biyu da za a iya koya daga tatsuniya.
  4. Mene ne muhimmancin tatsuniya guda biyu ga al’umma?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Summarization/Assignment
Teacher’s Activity: Malamin zai yi taƙaitaccen bayani kan darasin da aka koya kuma ya ba ɗalibai aikin gida na neman wata tatsuniya da kyawawan halayen da ke cikinta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta taƙaitaccen bayani kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai za su ƙarfafa fahimtarsu kuma su ci gaba da bincike.

Lesson Keywords

  • Tatsuniya – Labari ne na almara da ake ba da shi don nishadantarwa da kuma koyar da darasi.
  • Adabi – Dukkanin rubutattun ayyuka ko na baka da ke bayyana tunani da al’adun al’umma.
  • Ɗabi’a – Halaye masu kyau ko marasa kyau da mutum yake nunawa.
  • Jarumai – Mutane ko dabbobin da labarin ya fi mayar da hankali a kansu.

Differentiation

For pupils who are fast learners, the teacher can encourage them to narrate another short folktale they know and identify the lessons. For pupils who need more support, the teacher can provide simpler folktales or use visual aids extensively to help them understand the story and identify key elements.

Note for teachers using this lesson plan

Teachers should ensure they are familiar with at least one or two popular Hausa folktales to effectively tell the story and guide the pupils. Encourage active participation and discussion among pupils to enhance their understanding of cultural values and moral lessons.

Export this post
Tatsuniya Mai Kyawawan Ɗabi’u for JSS 1
Community Join the conversation Open discussion +