Class: Junior Secondary School 1 (JSS 1 / JS1)
Term: 3rd Term
Week: 1
Age: 12 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language L2
Curriculum Theme: Adabi
Previous Lesson: Sunayen Alamomin Rubutu.
Topic: ADABI
Subject Matter: Kyawawan ɗabi’un Hausawa, kunya, kyauta, girmama baƙo, girmama maƙwabci, muhimmancin kyawawan ɗabi’u
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- su iya bayyana kyawawan ɗabi’un Hausawa da kuma lissafa misalansu.
Affective Domain:
- su iya godewa muhimmancin waɗannan ɗabi’u a rayuwar yau da kullum.
Psychomotor Domain:
- su iya nuna waɗannan ɗabi’u a mu’amalarsu.
Social Domain:
- su iya amfani da kyawawan ɗabi’u don gina zaman lafiya a cikin al’umma.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na JSS 1
- Babu hanyoyin yanar gizo da aka bayar.
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hausa cultural text
- picture cards
- moral story cards
- community behaviour chart
Rationale for the Lesson
Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci muhimmancin kyawawan ɗabi’u a al’adar Hausawa. Zai kuma koya musu yadda za su yi amfani da su a rayuwarsu ta yau da kullum don zama nagartattun mutane.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai suna da ɗan ilimi game da harshen Hausa da kuma al’adun Hausawa.
Lesson Content/Board Summary
Kyawawan ɗabi’un Hausawa
Ma’anar Kyawawan ɗabi’u
Kyawawan ɗabi’u su ne halaye na gari da mutane ke nuna wa a rayuwarsu. Suna sa mutum ya zama abin so da girmamawa a cikin al’umma. Su ne ginshiƙin zaman lafiya da ci gaba.
Misalan Kyawawan ɗabi’u a Hausa
Ga wasu daga cikin kyawawan ɗabi’un Hausawa:
- Kunya – Jin kunya da kaucewa abin kunya ko rashin da’a. Yana nuna ladabi da mutunci.
- Kyauta – Bayar da abu ga wani ba tare da an tilasta maka ba. Yana nuna karamci da taimako.
- Girmama baƙo – Karɓar baƙo da kyau, ciyar da shi, da kuma yi masa hidima. Yana nuna karimci da son zumunci.
- Girmama maƙwabci – Kula da maƙwabci, taimaka masa, da kuma guje wa cutar da shi. Yana nuna haɗin kai da kulawa.
- Gaskiya – Faɗin gaskiya a kowane lokaci, da guje wa ƙarya.
- Amana – Riƙe sirri ko dukiya da aka ba ka da kyau, da kuma cika alƙawari.
- Haƙuri – Juriya a kan abubuwan da ba su da daɗi, da kuma guje wa fushi.
Muhimmancin Kyawawan ɗabi’u
Kyawawan ɗabi’u suna da muhimmanci saboda:
- Suna gina zaman lafiya da haɗin kai a cikin al’umma.
- Suna sa mutane su girmama juna da kuma amince wa juna.
- Suna taimakawa wajen bunƙasa al’adu da kyawawan halaye na gari.
- Suna sa mutum ya samu karɓuwa da albarka a rayuwarsa.
- Suna kawo ci gaba da cigaba a rayuwar mutum da ta al’umma gaba ɗaya.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin ya tambayi ɗalibai game da halayen kirki da suka sani a cikin al’ummarsu, ya kuma ji ra’ayoyinsu game da su.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna ba da amsa, suna ambaton wasu halaye da kuma faɗin abin da suke tunani a kai.
Learning Point: Ɗalibai suna tuna abin da suka sani game da halaye masu kyau da kuma shiga cikin darasin.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Kyawawan ɗabi’u
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Explanation/Lecture
Teacher’s Activity: Malamin ya bayyana ma’anar kyawawan ɗabi’u kuma ya ja hankalin ɗalibai kan yadda suke da muhimmanci ga kowane mutum da al’umma.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna saurare da kuma rubuta mahimman bayanai a littafinsu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci ma’anar kyawawan ɗabi’u.
Step 3: Gabatar da Misalan Kyawawan ɗabi’u
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Illustration/Discussion
Teacher’s Activity: Malamin ya lissafa misalan kyawawan ɗabi’u kamar kunya, kyauta, girmama baƙo, da girmama maƙwabci, ya kuma yi bayani a kan kowannensu da misalai daga rayuwa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna lissafa misalan kuma suna ba da ƙarin bayani daga abin da suka sani ko suka gani a rayuwa.
Learning Point: Ɗalibai sun gane da kuma lissafa misalan kyawawan ɗabi’un Hausawa.
Step 4: Tattaunawa kan Muhimmancin Kyawawan ɗabi’u
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Questioning/Discussion
Teacher’s Activity: Malamin ya jagoranci tattaunawa kan muhimmancin waɗannan ɗabi’u a rayuwar yau da kullum da kuma tasirinsu ga al’umma gaba ɗaya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna shiga tattaunawar, suna faɗin ra’ayoyinsu da kuma misalai na yadda kyawawan ɗabi’u ke taimakawa.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci dalilin da ya sa kyawawan ɗabi’u suke da muhimmanci.
Step 5: Aiki da Aikace-aikace
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Group Work/Demonstration
Teacher’s Activity: Malamin ya raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi, ya kuma ba su aikin nuna ɗaya daga cikin kyawawan ɗabi’un da aka koya ta hanyar gajeren wasan kwaikwayo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna yin aiki tare a ƙungiyoyinsu, suna nuna ɗabi’un da aka zaɓa.
Learning Point: Ɗalibai sun nuna fahimtar su ta hanyar aikace-aikace da haɗin gwiwa.
Step 6: Taƙaitaccen Bita
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Summarization
Teacher’s Activity: Malamin ya yi taƙaitaccen bayani kan abubuwan da aka koya a darasin, yana mai jaddada mahimman bayanai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna sake tuna abubuwan da aka koya, suna yin tambayoyi idan akwai.
Learning Point: An yi bitar mahimman abubuwan darasin don ƙarfafa fahimta.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene kyawawan ɗabi’u?
- Ka lissafa misalai huɗu (4) na kyawawan ɗabi’un Hausawa.
- Me ya sa girmama baƙo yake da muhimmanci?
- Mene ne muhimmancin kyawawan ɗabi’u ga al’umma?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Assignment
Teacher’s Activity: Malamin ya ba da aikin gida ga ɗalibai su rubuta wasu kyawawan ɗabi’un da ba a ambata ba a darasin, tare da bayanin muhimmancinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai suna rubuta aikin gida a littafinsu.
Learning Point: An kammala darasin kuma an ba da aikin gida don ƙarfafa ilimi.
Lesson Keywords
- Kyawawan ɗabi’u – Halaye na gari da mutum ke nuna wa a rayuwarsa.
- Kunya – Jin kunya da kaucewa abin kunya ko rashin da’a.
- Kyauta – Bayar da abu ga wani ba tare da an tilasta maka ba.
- Girmama baƙo – Karɓar baƙo da kyau, ciyar da shi, da kuma yi masa hidima.
- Girmama maƙwabci – Kula da maƙwabci, taimaka masa, da kuma guje wa cutar da shi.
Differentiation
For pupils who are struggling, the teacher will provide simplified explanations and more direct examples. Advanced pupils will be encouraged to give more complex examples and discuss deeper implications of moral behaviours.
Note for teachers using this lesson plan
Teachers should adapt this lesson plan to suit the specific needs and context of their pupils. Encourage active participation and real-life examples to make the lesson relatable and impactful.

Community Join the conversation Open discussion +