Class: Primary 3
Term: 1st Term
Week: 7
Age: 8 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Hausa Language
Previous Lesson: Al’adu and Mmepụta Ejije Nkenke.
Topic: Harshe, Halaye Nagari, Waƙoƙi da Ƙidaya (1-100)
Subject Matter: Tayar da haruffa, Ma’anar haruffa, Jagorancin rubutun haruffa, Misalan haruffa kamar b, ɓ, d, ɗ, k, Ƙ, f da sauransu. Halaye nagari da yara ke nunawa, Amfanin halaye nagari, Misalan halaye nagari kamar hidima, girmama mutane, magana mai kyau. Nau’ikan waƙoƙi daban-daban kamar waƙar farin ciki ta yara, waƙar kwantar da yara (lullaby), waƙoƙin addini, waƙoƙin aiki. Furta lambobi, Ƙidaya lambobi, Rubuta lambobi.
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Su fahimci ma’anar haruffan Hausa.
- Su gane misalan halaye nagari.
- Su bambance nau’ikan waƙoƙin Hausa.
- Su furta lambobi daga 1 zuwa 100 daidai.
Affective Domain:
- Su nuna sha’awa wajen rubutawa da karanta haruffan Hausa.
- Su so yin halaye nagari a rayuwarsu ta yau da kullum.
- Su ji daɗin sauraro da rera waƙoƙin Hausa.
- Su nuna himma wajen koyon ƙidaya lambobi.
Psychomotor Domain:
- Su rubuta haruffan Hausa daidai.
- Su nuna halaye nagari ta hanyar aikatawa.
- Su rera waƙoƙin Hausa daban-daban.
- Su rubuta lambobi daga 1 zuwa 100.
Social Domain:
- Su shiga tattaunawa game da muhimmancin halaye nagari.
- Su shiga cikin ayyukan rukuni na rubuce-rubuce da ƙidaya.
- Su yi aiki tare wajen rera waƙoƙi.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Hausa na Firamare 3 (Hausa Textbook for Primary 3)
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Allon rubutu (Blackboard)
- Alƙalami (Marker)
- Littafin Hausa na Firamare 3 (Hausa Textbook for Primary 3)
- Katunan haruffan Hausa (Hausa letter cards)
- Hotunan da ke nuna halaye nagari da marasa kyau (Pictures showing good and bad character traits)
- Kayan kiɗa (Musical instruments)
- Hotunan kayan kiɗa (Pictures of musical instruments)
- Katunan lambobi daga 1 zuwa 100 (Number cards from 1 to 100)
- Duwatsu, sanduna, da sauran kayan lissafi (Beads, sticks, and other counting manipulatives)
- Abacus
Rationale for the Lesson
Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci mahimmancin harshen Hausa a matsayin hanya mai muhimmanci don sadarwa da kuma kiyaye al’ada. Zai kuma koya musu mahimman haruffa, halaye nagari, nau’ikan waƙoƙi, da yadda za su ƙidaya lambobi daga 1 zuwa 100, wanda ke da muhimmanci ga rayuwarsu ta yau da kullum.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils are expected to have some basic knowledge of Hausa words and simple counting.
Lesson Content/Board Summary
Harshe, Halaye Nagari, Waƙoƙi da Ƙidaya (1-100)
Harshe: Haruffa da Rubutunsu
Ma’anar Haruffan Hausa
Haruffa su ne alamomin da ake amfani da su don rubuta kalmomi a harshen Hausa. Suna taimakawa wajen furta sauti daban-daban.
Jagorancin Rubutun Haruffa
Don rubuta haruffan Hausa daidai, yana da muhimmanci a san yadda ake zana kowace harafi. Wasu haruffan Hausa na musamman sun haɗa da:
- ɓ – kamar a kalmar “ɓarawo” (thief)
- ɗ – kamar a kalmar “ɗan” (son)
- ƙ – kamar a kalmar “ƙafa” (leg)
- ts – kamar a kalmar “tsuntsu” (bird)
- ch – kamar a kalmar “ciki” (stomach)
Halaye Nagari
Ma’anar Halaye Nagari
Halaye nagari su ne kyawawan dabi’u da ayyuka masu kyau da mutum yake yi, waɗanda al’umma ke so kuma suke amfani ga kowa. Suna nuna kirki da tarbiyya.
Misalan Halaye Nagari
Wasu misalan halaye nagari da yara za su iya nunawa sun haɗa da:
- Hidima: Taimaka wa iyaye ko malamai.
- Girmamawa: Girmama manya da sauran mutane.
- Gaskiya: Faɗin gaskiya koyaushe.
- Taimako: Taimaka wa abokai ko makwabta.
- Haƙuri: Haƙuri a lokacin wahala.
- Aminci: Rike amana da kuma zama abokin kirki.
Amfanin Halaye Nagari
Yin halaye nagari yana da amfani sosai, saboda:
- Yana sa mutane su so ka.
- Yana kawo zaman lafiya a cikin al’umma.
- Yana sa ka zama misali mai kyau ga wasu.
- Yana sa ka ji daɗi a zuciyarka.
Waƙoƙi da Waƙoƙi
Ma’anar Waƙa/Waƙoƙi
Waƙa ita ce wani tsari na kalmomi da aka shirya su da wani sauti mai daɗi, wanda ake rera shi da murya ko tare da kayan kiɗa. Waƙoƙi suna bayyana farin ciki, baƙin ciki, ko kuma labarai.
Nau’ikan Waƙoƙi
Akwai nau’ikan waƙoƙi daban-daban a harshen Hausa, kamar su:
- Waƙar farin ciki ta yara: Waƙoƙin da yara ke rera don nuna farin ciki ko wasa.
- Waƙar kwantar da yara (Lullaby): Waƙoƙin da ake rera wa yara ƙanana don su yi barci.
- Waƙoƙin addini: Waƙoƙin da ake rera a wuraren ibada ko don yabon Ubangiji.
- Waƙoƙin aiki: Waƙoƙin da ake rera yayin yin aiki don rage gajiyawa ko don ƙarfafa gwiwa.
- Waƙoƙin yabo: Waƙoƙin da ake rera don yabon mutane ko abubuwa.
Ƙidaya (1-100)
Yadda Ake Furta Lambobi
Yana da muhimmanci a furta lambobi daidai a harshen Hausa. Misali:
- 1 – Ɗaya
- 2 – Biyu
- 3 – Uku
- 10 – Goma
- 20 – Ashirin
- 50 – Hamsin
- 100 – Ɗari
Yadda Ake Ƙidaya Lambobi
Ana iya ƙidaya lambobi daga 1 zuwa 100 a harshen Hausa ta hanyar haɗa lambobi. Misali:
- 11 – Goma sha ɗaya
- 25 – Ashirin da biyar
- 99 – Casa’in da tara
Yadda Ake Rubuta Lambobi
Rubuta lambobi yana da mahimmanci don adana bayanai. Ana iya rubuta lambobi a Hausa ta amfani da lambobin Larabci (1, 2, 3) ko kuma a rubuta su da kalmomi.
- Misali: “Biyu” = 2, “Goma sha uku” = 13, “Ɗari” = 100.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Lesson 1: Harshe da Halaye Nagari
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai gaishe da ɗalibai kuma ya yi musu tambayoyi game da harshen da suke magana a gida. Zai kuma tambaye su abubuwan kirki da suke yi a gida ko a makaranta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar malami kuma su faɗi harshensu da kuma wasu ayyuka nagari da suke yi.
Learning Point: Ɗalibai sun tuna da harshensu da kuma halaye nagari.
Step 2: Gabatar da Haruffan Hausa
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai gabatar da ma’anar haruffan Hausa kuma ya nuna musu katunan haruffa daban-daban, musamman waɗanda suke da bambanci kamar b, ɓ, d, ɗ, k, Ƙ, f. Zai furta kowace harafi kuma ya rubuta ta a kan allo.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau, su maimaita furta haruffan da malamin ya yi, kuma su kalli yadda ake rubuta su a allo.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci haruffan Hausa da yadda ake furta da rubuta su.
Step 3: Ma’anar da Misalan Halaye Nagari
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Tambayoyi
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan ma’anar halaye nagari kuma ya nuna hotunan da ke nuna ayyuka nagari daban-daban. Zai tambayi ɗalibai su faɗi wasu halaye nagari da suka sani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su kalli hotunan, kuma su faɗi misalan halaye nagari kamar hidima, girmamawa, da gaskiya.
Learning Point: Ɗalibai sun gane ma’anar halaye nagari da misalansu.
Step 4: Amfanin Halaye Nagari da Ayyukan Rukuni
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Ayyukan Rukuni
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci tattaunawa game da amfanin yin halaye nagari a rayuwar yau da kullum. Zai raba ɗalibai zuwa rukuni-rukuni don su tattauna kuma su rubuta aƙalla amfani biyu na halaye nagari.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga tattaunawar, kuma kowane rukuni zai rubuta amfanin halaye nagari da suka gano.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci muhimmancin yin halaye nagari.
Step 5: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar harafi?
- Kawo misalin harafi biyu na Hausa da suka bambanta.
- Mene ne ma’anar halaye nagari?
- Kawo misalin halaye nagari guda uku da yara za su iya yi.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 6: Conclusion
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada mahimmancin sanin haruffan Hausa da kuma yin halaye nagari. Zai ba da aikin gida.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai sun tuna abin da aka koya a darasin.
Lesson 2: Waƙoƙi da Ƙidaya (1-100)
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai fara darasin da rera wata gajeruwar waƙar Hausa da aka sani, sannan ya tambayi ɗalibai ko sun san yadda ake ƙidaya daga ɗaya zuwa goma.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su shiga rera waƙar tare da malami kuma su yi ƙoƙarin ƙidaya daga ɗaya zuwa goma.
Learning Point: Ɗalibai sun shiga cikin yanayin darasin.
Step 2: Nau’ikan Waƙoƙin Hausa
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani kan ma’anar waƙa kuma ya lissafo nau’ikan waƙoƙin Hausa daban-daban kamar waƙar farin ciki ta yara, waƙar kwantar da yara (lullaby), waƙoƙin addini, da waƙoƙin aiki. Zai rera ɗan gajeren sashi na kowace irin waƙa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su shiga rera waƙoƙin tare da malami.
Learning Point: Ɗalibai sun gane ma’anar waƙa da nau’ikanta.
Step 3: Furta da Ƙidaya Lambobi (1-100)
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Maimaitawa
Teacher’s Activity: Malamin zai nuna katunan lambobi daga 1 zuwa 20 kuma ya furta su ɗaya bayan ɗaya, sannan ya jagoranci ɗalibai su ƙidaya tare. Zai yi amfani da duwatsu ko sanduna don nuna yadda ake ƙidaya.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su maimaita furta lambobin, su ƙidaya tare da malami, kuma su yi amfani da kayan lissafi don koyon ƙidaya.
Learning Point: Ɗalibai sun iya furta da ƙidaya lambobi daga 1 zuwa 20.
Step 4: Ci gaba da Ƙidaya da Rubuta Lambobi
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Ayyuka/Gyara
Teacher’s Activity: Malamin zai ci gaba da ƙidaya lambobi har zuwa 100, yana mai da hankali kan lambobi kamar 20, 30, 40, 50, da 100. Zai kuma nuna yadda ake rubuta lambobi a allo kuma ya ba ɗalibai damar rubuta su a littafinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su ci gaba da ƙidaya lambobi, kuma za su yi ƙoƙarin rubuta lambobin da malamin ya nuna a littafinsu.
Learning Point: Ɗalibai sun iya ƙidaya da rubuta lambobi har zuwa 100.
Step 5: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar waƙ

Community Join the conversation Open discussion +