Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS2)
Term: First Term
Week: 4
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa
Curriculum Theme: Adabi (Literature)
Previous Lesson: Azuzuwan Kalmomi: Mafayyaci Da Ma’auni.
Topic: Nazarin Waƙoƙin Baka
Subject Matter: Ma’anar waƙoƙin baka (waƙoƙin da ake rerawa ba tare da rubutu ba), manufofi da muhimmancin waƙoƙin baka (wayar da kai, zambo, zuga, nishaɗi, habaici, yabo, raha, kewa)
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Su bayyana ma’anar waƙoƙin baka.
- Su lissafa manufofi da muhimmancin waƙoƙin baka.
Affective Domain:
- Su gane matsayin waƙoƙin baka a al’adun Hausa.
Psychomotor Domain:
- Su iya banbance nau’o’in waƙoƙin baka daga misalai.
Social Domain:
- Su tattauna tare da abokan karatunsu kan waƙoƙin baka daban-daban.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- Senior Secondary Schools Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Littafin Koyar da Hausa na Sakandare na SS2
- https://www.premiumtimesng.com/hausa/news/418706-nazarin-waka-da-mafuskarta-a-adabin-hausa.html
- https://allafrica.com/stories/201804250493.html
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Littafi
- Sautin waƙa ko bidiyo na waƙar baka
- Rubutattun misalai na waƙoƙin baka
- Allo
- Alƙalami
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci tushen adabin Hausa da kuma yadda ake amfani da waƙoƙin baka wajen isar da saƙonni daban-daban a cikin al’umma. Yana kuma haɓaka musu fahimtar al’adu da harshensu.
Prerequisite/Previous Knowledge
Pupils are expected to have some basic knowledge of Hausa language and might have heard some traditional Hausa songs or poems.
Lesson Content/Board Summary
Nazarin Waƙoƙin Baka
Ma’anar Waƙoƙin Baka
Waƙoƙin baka su ne waƙoƙin da ake rerawa ko ake faɗa da baki ba tare da an rubuta su a takarda ba. Su ne tushen adabin Hausa da sauran al’ummomi, kuma ana yada su daga tsara zuwa tsara ta hanyar sauraro da maimaitawa.
Manufofi da Muhimmancin Waƙoƙin Baka
Waƙoƙin baka suna da manufofi da muhimmanci daban-daban a cikin al’umma. Wasu daga cikinsu sune:
- Wayar da Kai: Ana amfani da waƙoƙin baka wajen ilimantarwa, ba da shawara, da kuma wayar da kan mutane kan lamuran rayuwa ko al’amuran yau da kullum.
- Zambo: Wasu waƙoƙin an tsara su ne domin su zagi ko su caccaki mutane ko gwamnati saboda wata mummunar dabi’a ko aiki.
- Zuga: Ana rera waƙoƙin zuga don ƙarfafa gwiwar mutane, musamman jarumai ko ‘yan siyasa, su yi wani aiki ko su cimma wata manufa.
- Nishaɗi: Babban manufar waƙoƙin baka ita ce ba da nishaɗi da faranta ran masu sauraro a lokutan hutu ko bukukuwa.
- Habaici: Waƙoƙin habaici suna isar da saƙo a ɓoye, ba tare da an bayyana manufar kai tsaye ba, amma mai sauraro zai fahimci me ake nufi.
- Yabo: Ana amfani da waƙoƙin yabo wajen jinjinawa mutane masu daraja, sarakuna, ko masu hannu da shuni saboda kyawawan halayensu ko gudunmawarsu.
- Raha: Waƙoƙin raha suna nufin ba da dariya da annashuwa, galibi suna ƙunshe da kalmomi masu ban dariya ko labarai masu ban sha’awa.
- Kewa: Wasu waƙoƙin baka suna nuna ji ko damuwa, misali waƙar kewa ko ta alhini ga wanda ya rasu ko wanda ya yi nisa.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malam zai fara darasin da tambayar ɗalibai ko sun san wata waƙar baka ko kuma ya rera wata gajeruwar waƙa da baki don jawo hankalinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin malam kuma su ambaci waƙoƙin da suka sani.
Learning Point: Haɗa tunanin ɗalibai da batun darasin ta hanyar waƙoƙin baka da suka sani.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Waƙoƙin Baka
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Bayar da Bayani
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar waƙoƙin baka a fili, yana mai jaddada cewa waƙoƙin ne da ake rerawa da baki ba tare da rubutu ba.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurare da kyau don fahimtar ma’anar waƙoƙin baka.
Learning Point: Fahimtar ma’anar waƙoƙin baka.
Step 3: Fitar da Manufofi da Muhimmanci
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa da Misalai
Teacher’s Activity: Malam zai yi bayani dalla-dalla kan manufofi da muhimmancin waƙoƙin baka, yana kawo misalai don kowane manufa kamar wayar da kai, zambo, zuga, nishaɗi, habaici, yabo, raha, da kewa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta mahimman bayanai, kuma su yi tambayoyi don ƙarin fahimta.
Learning Point: Gane manufofi da muhimmancin waƙoƙin baka tare da misalai.
Step 4: Amfani da Kayan Koyarwa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Nuna waƙa
Teacher’s Activity: Malam zai kunna sautin waƙar baka ko bidiyo na wani mawaƙin baka, sannan ya tattauna da ɗalibai kan manufar waƙar da aka ji.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara ko kalla, sannan su shiga tattaunawar kan waƙar.
Learning Point: Haɗa ka’idar da aikace-aikace a aikace.
Step 5: Rubuta Bayanin Allo
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Jagoranci
Teacher’s Activity: Malam zai jagoranci ɗalibai wajen rubuta bayanin da ke kan allo a cikin littattafansu na rubutu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanin darasin a littattafansu.
Learning Point: Ɗalibai su adana bayanan darasin don nazari a gaba.
Step 6: Tattaunawa Kan Nau’o’in Waƙoƙi
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya da Amsa
Teacher’s Activity: Malam zai sake yin tambayoyi don tabbatar da cewa ɗalibai sun fahimci yadda za su banbance nau’o’in waƙoƙin baka daban-daban dangane da manufofinsu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa tambayoyin, suna ba da misalai na nau’o’in waƙoƙi daban-daban.
Learning Point: Ɗalibai su iya banbance nau’o’in waƙoƙin baka.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar waƙoƙin baka?
- Ka lissafa manufofi guda huɗu (4) na waƙoƙin baka.
- Ka bayyana muhimmancin waƙar zambo a cikin al’umma.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 0 minutes
Teaching Skill: Takaitawa
Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita darasin ta hanyar sake jaddada ma’anar waƙoƙin baka da kuma mahimman manufofinsu ga al’umma.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su yi ƙoƙarin tuna mahimman abubuwan da aka koya.
Learning Point: Ƙarfafa fahimtar darasin da aka koyar.
Lesson Keywords
- Waƙoƙin Baka – Waƙoƙin da ake rerawa da baki ba tare da rubutu ba.
- Manufofi – Dalilan da ake rera waƙa.
- Muhimmanci – Amfanin waƙa ga al’umma.
- Zambo – Waƙar caccakawa ko zagi.
- Nishaɗi – Waƙar faranta rai.
Differentiation
Malam zai samar da ƙarin misalai ga ɗalibai masu saurin fahimta kuma ya ba da ƙarin bayani ko kuma ya maimaita waɗanda ke da rauni wajen fahimta. Haka kuma, za a iya raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi don tattauna waƙoƙin baka daban-daban.
Note for teachers using this lesson plan
Malam ya tabbatar ya yi amfani da misalai masu dacewa da kuma kayan koyarwa masu jan hankali don samar da ingantaccen darasi. Ya kuma ƙarfafa ɗalibai su rera ko su kawo waƙoƙin baka da suka sani a cikin aji don ƙara musu fahimta da shiga cikin darasin.


Community Join the conversation Open discussion +