Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS2)
Term: Third Term
Week: 10
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa
Curriculum Theme: Al’adun Bahaushe da Addini
Previous Lesson: Tunanin Bahaushe Akan Iskoki: Ma’ana Da Nau’o’i.
Topic: Ci gaba da tunanin Bahaushe akan iskoki
Subject Matter: Muhallin iskoki (tsamiya, faƙo, kuka, kogo, suri, gwalalo, juji, bayi, da sauransu), yadda ake danganta iskoki da wurare a al’ada
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- [https://www.hausa_folklore_resources.org]
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Hotunan muhallai
- Taswira
- Littafi
- Allo
- Alƙalami
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su fahimci wani ɓangare mai zurfi na al’adun Bahaushe da kuma yadda suke danganta halittu marar gani da wasu muhallai. Yana kuma ƙarfafa tunanin su game da muhimmancin kiyaye al’adun gargajiya da fahimtar su.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai suna da masaniya kaɗan game da labaran gargajiya ko tatsuniyoyi masu alaƙa da iskoki ko kuma sun taɓa jin labarai game da su a gida ko a makaranta.
Lesson Content/Board Summary
Ci gaba da tunanin Bahaushe akan iskoki
Ma’anar Muhallin Iskoki
A tunanin Bahaushe, muhallin iskoki na nufin wasu wurare na musamman da ake gani a matsayin matsuguni ko cibiyar zama ga halittu marar gani, waɗanda ake kira iskoki ko aljanu. Ana danganta waɗannan wurare da ayyukan iskoki da kuma kasancewarsu a can.
Muhallin Iskoki a Al’adar Hausa
Ga wasu daga cikin muhallin iskoki da aka sani a al’adar Hausa:
- Tsamiya: Wannan itace ce da ake danganta ta da iskoki sosai. Ana ganin tsamiya a matsayin muhimmin matsuguni ga iskoki musamman saboda girman ta da yawan rassan ta.
- Faƙo: Faƙo na nufin wani rami mai zurfi ko wani wuri da yake da duhu sosai da ba kowa ke shiga ba. Ana ganin faƙo a matsayin wuri mai haɗari kuma matsugunin iskoki.
- Kuka: Itaciyar kuka ma tana ɗaya daga cikin itatuwan da ake dangantawa da iskoki. Ana ganin cewa iskoki suna zama a cikin rami-ramin jikin kuka.
- Kogo: Kogo wuri ne mai duhu, mai zurfi, da kuma sanyi. Saboda haka, Bahaushe ya danganta shi da iskoki a matsayin matsuguninsu.
- Suri: Suri na nufin daji mai yawa, ko wani wuri mai ciyayi da bishiyoyi masu yawa da ba a yawan shiga ba. Irin waɗannan wurare ana ganin su a matsayin matsugunan iskoki.
- Gwalalo: Gwalalo na nufin wani wuri mai ƙazanta ko tarkace, musamman inda ake zubar da sharar gida. Ana ganin iskoki suna son irin waɗannan wurare.
- Juji: Kamar gwalalo, juji ma wuri ne na zubar da shara da tarkace. Ana danganta iskoki da irin waɗannan wurare saboda ƙazantar su.
- Bayi: Wurin da ake yin bayan gida ko kuma inda ake zubar da najasa. Ana ganin iskoki suna zaune a irin waɗannan wurare saboda ƙazantar su.
Dalilan Danganta Iskoki da Waɗannan Wurare
Ana danganta iskoki da waɗannan wurare saboda dalilai daban-daban a al’adar Hausa:
- Duhu da Keɓewa: Yawancin waɗannan wurare (kogo, faƙo, suri) suna da duhu kuma ba a yawan zuwa gare su, wanda hakan ke ba su damar ɓoye waɗannan halittu.
- Ƙazanta: Wasu wuraren (juji, bayi, gwalalo) suna da ƙazanta, kuma a al’adar Hausa ana ganin iskoki suna son wurare marasa tsabta.
- Girman Itace da Tsufa: Itatuwa kamar tsamiya da kuka suna da girma da tsufa, kuma ana ganin suna da wata irin ƙarfin sihiri ko kuma sun daɗe a duniya, wanda hakan ke jawo iskoki.
- Tsoro da Rashin Fahimta: Tsoron abubuwan da ba a gani ba da kuma rashin fahimtar wasu abubuwan da ke faruwa a waɗannan wurare ya sa Bahaushe ya danganta su da iskoki.
- Labaran Gargajiya: Tatsuniyoyi da labaran gargajiya sun ƙarfafa wannan imani ta hanyar ba da labarai game da iskoki da ayyukansu a waɗannan wurare.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malam zai gaishe da ɗalibai kuma ya yi bitar darasin da ya gabata a takaice, sannan ya gabatar da sabon darasin na yau, wanda shine ci gaba da tunanin Bahaushe akan iskoki.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su amsa gaisuwar malam kuma su tuna darasin da suka koya a baya, sannan su nuna sha’awar sabon darasin.
Learning Point: Ɗalibai sun shirya don sabon darasi kuma sun tuna darasin baya.
Step 2: Gabatar da Muhallin Iskoki
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nuni
Teacher’s Activity: Malam zai bayyana ma’anar “muhallin iskoki” a tunanin Bahaushe kuma ya nuna hotunan wasu daga cikin waɗannan muhallai da kayan koyarwa.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara da kyau kuma su kalli hotunan da aka nuna, sannan su yi tambayoyi idan ba su fahimta ba.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci ma’anar muhallin iskoki.
Step 3: Bayyana Tsamiya da Faƙo
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Misalai
Teacher’s Activity: Malam zai yi bayani dalla-dalla kan tsamiya da faƙo a matsayin muhallin iskoki, ya kawo misalai da labarai na gargajiya don ƙarfafa fahimta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su lissafa abubuwan da suka koya game da tsamiya da faƙo, sannan su ba da nasu ra’ayoyin.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci tsamiya da faƙo a matsayin muhallin iskoki.
Step 4: Bayyana Kuka, Kogo, Suri
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Rubutu
Teacher’s Activity: Malam zai ci gaba da bayani kan kuka, kogo, da suri, ya nuna hotunansu idan akwai, kuma ya ƙarfafa ɗalibai su rubuta muhimman bayanai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su rubuta bayanai game da kuka, kogo, da suri a littattafansu, kuma su yi tambayoyi don ƙarin bayani.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci kuka, kogo, da suri a matsayin muhallin iskoki.
Step 5: Bayyana Gwalalo, Juji, Bayi
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa/Misalai
Teacher’s Activity: Malam zai kammala bayanin muhallin iskoki ta hanyar tattauna gwalalo, juji, da bayi, tare da bayanin dalilan da ya sa ake danganta su da iskoki.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su ba da misalai na irin waɗannan wurare a yankinsu kuma su tattauna su tare da malam da sauran ɗalibai.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci gwalalo, juji, da bayi a matsayin muhallin iskoki.
Step 6: Dalilan Danganta Iskoki da Waɗannan Wurare
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa/Tambayoyi
Teacher’s Activity: Malam zai taƙaita kuma ya bayyana dalilai na gama-gari da ya sa ake danganta iskoki da waɗannan muhallai, yana mai jaddada ra’ayin Bahaushe.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su lissafa dalilan da aka bayyana kuma su yi ƙoƙarin bayyana su da nasu fahimtar, sannan su amsa tambayoyin malam.
Learning Point: Ɗalibai sun san dalilan da ya sa ake danganta iskoki da wasu wurare.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Menene ma’anar “muhallin iskoki” a tunanin Bahaushe?
- Lissafa aƙalla wurare biyar (5) da ake danganta iskoki da su a al’adar Hausa.
- Bayyana dalilai biyu (2) da ya sa ake danganta iskoki da wurare masu duhu da keɓewa.
- Me ya sa ake danganta




Community Join the conversation Open discussion +