Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS2)
Term: 1st Term
Week: 8
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa
Curriculum Theme: Rubutu da Nahawu
Previous Lesson: Ginin Kalma: Ɗafi Da Nau’ukan Ɗafa.
Topic: Insha’i
Subject Matter: Ma’anar insha’i (rubutu na bayani ko kirkira), wasiƙu bisa tsari, sigogin wasiƙa, ƙa’idojin rubutu (tsari, salon magana, girmamawa, da sauransu)
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- su iya bayyana ma’anar insha’i.
- su gane nau’ukan insha’i, musamman wasiƙa.
- su iya lissafa sigogin wasiƙa.
- su fahimci ƙa’idojin rubutun wasiƙa.
Affective Domain:
- su nuna sha’awar rubutu mai kyau.
- su gane muhimmancin insha’i a rayuwar yau da kullum.
Psychomotor Domain:
- su iya rubuta wasiƙa bisa tsari.
- su bi ƙa’idojin rubutu a ayyukansu.
Social Domain:
- su iya sadarwa yadda ya kamata ta hanyar rubutaccen insha’i.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- Senior Secondary Schools Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Jigon Hausa don Makarantun Sakandire na Sama
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Samfurin wasiƙa
- Littafi
- Allo
- Alƙalami
- Takardun rubutu
Rationale for the Lesson
Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci muhimmancin rubutu mai kyau da yadda ake tsara shi. Zai basu damar rubuta wasiƙu da sauran nau’ukan rubutu yadda ya kamata don sadarwa a rayuwarsu ta yau da kullum da kuma makaranta.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai suna da masaniya kan yadda ake rubuta Hausa da kuma wasu nau’ukan rubutu a baya.
Lesson Content/Board Summary
Insha’i
Ma’anar Insha’i
Insha’i wani rubutu ne da ake yi don bayyana tunani, ra’ayi, ko labari bisa tsari da ka’idojin harshe. Yana iya zama na bayani ko na kirkira.
Nau’ukan Insha’i
Akwai nau’ukan insha’i daban-daban, kamar su labari, bayani, muhawara, da kuma wasiƙa. A yau za mu fi mayar da hankali kan wasiƙa.
Wasiƙa
Wasiƙa wani rubutu ne da ake aikawa wani mutum ko wata hukuma don sadarwa. Akwai manyan nau’ukan wasiƙu guda biyu:
- Wasiƙar Aiki/Jami’a (Formal Letter): Wannan wasiƙa ce da ake rubutawa hukumomi, manyan mutane, ko don neman wani abu a hukumance. Tana biye da ƙa’idodi da tsari na musamman.
- Wasiƙar Abokantaka/Gida (Informal Letter): Wannan wasiƙa ce da ake rubutawa ‘yan uwa, abokai, ko makusanta. Ba ta da tsari mai tsauri kamar wasiƙar aiki.
Sigogin Wasiƙar Aiki (Parts of a Formal Letter)
Duk wata wasiƙar aiki tana da sigogi masu muhimmanci kamar haka:
- Adireshin Mai Rubutu: (Adireshin ka da kwanan wata)
- Adireshin Mai Karɓa: (Adireshin wanda aka rubutawa)
- Gaisuwa ta Farko: (Misali: “Mai Girma Edita,” ko “Shugaban Makarantar”)
- Jigo/Taken Wasiƙa: (Misali: “Neman Izinin Rashin Zuwa Makaranta”)
- Jikin Wasiƙa: (Wannan shine babban sashin da ake bayyana manufar rubutun)
- Gaisuwa ta Ƙarshe: (Misali: “Naka/ki mai biyayya,” ko “Da girmamawa”)
- Sa hannu da Suna: (Sa hannu da cikakken sunan mai rubutu)
Ƙa’idojin Rubutun Wasiƙar Aiki
Don rubuta wasiƙar aiki mai kyau, dole ne a bi waɗannan ƙa’idodi:
- Tsari: Tana da tsari na musamman da dole ne a bi.
- Yaren Amfani: A yi amfani da harshe mai ladabi da girmamawa.
- Tsafta: Dole ne rubutun ya zama mai tsafta kuma a iya karantawa.
- Gajarta da Fayyace: A rubuta a taƙaice, a bayyane kuma a fayyace.
- Kuskuren Nahawu: A guji kuskuren nahawu da na rubutu.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malam ya gaisa da ɗalibai kuma ya tuna musu darasin da suka yi a baya. Sannan ya gabatar da sabon darasin, “Insha’i”.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun gaisa da malamin kuma sun amsa tambayoyinsa game da darasin baya. Sun saurari gabatarwar sabon darasin.
Learning Point: Ɗalibai sun shirya don sabon darasin.
Step 2: Gabatar da Ma’anar Insha’i
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Fayyanawa
Teacher’s Activity: Malam ya bayyana ma’anar insha’i a sarari, yana mai cewa rubutu ne na bayani ko kirkira.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara da kyau kuma sun yi rubutu a littafinsu.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci ma’anar insha’i.
Step 3: Bayani kan Nau’ukan Insha’i da Mayar da Hankali kan Wasiƙa
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Sharhi/Rarrabawa
Teacher’s Activity: Malam ya yi bayani kan nau’ukan insha’i daban-daban, yana mai mayar da hankali kan wasiƙa, musamman wasiƙar aiki da wasiƙar abokantaka.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara kuma sun rubuta bayanai kan nau’ukan wasiƙu.
Learning Point: Ɗalibai sun gane nau’ukan insha’i da kuma bambancin wasiƙar aiki da ta abokantaka.
Step 4: Bayyana Sigogin Wasiƙa
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Jerantawa/Nunawa
Teacher’s Activity: Malam ya lissafa kuma ya bayyana sigogin wasiƙar aiki ɗaya bayan ɗaya, kamar adireshin mai rubutu, adireshin mai karɓa, jigo, jikin wasiƙa, da sauransu.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara kuma sun rubuta sigogin wasiƙar aiki.
Learning Point: Ɗalibai sun san bangarorin da ke cikin wasiƙar aiki.
Step 5: Tattaunawa kan Ƙa’idojin Rubutun Wasiƙa
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Tambaya da Amsa/Bayani
Teacher’s Activity: Malam ya tattauna ƙa’idojin rubutun wasiƙar aiki, kamar tsari, yaren amfani, tsafta, gajarta, da gujewa kuskure.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurara, sun yi tambayoyi, kuma sun rubuta ƙa’idojin.
Learning Point: Ɗalibai sun fahimci yadda za su rubuta wasiƙa mai inganci.
Step 6: Misali da Aikin Rubutun Wasiƙa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Aiwatarwa/Aiki
Teacher’s Activity: Malam ya nuna musu samfurin wasiƙar aiki a allo ko a littafi kuma ya ba su umarnin su rubuta gajeruwar wasiƙar aiki a matsayin aikin aji.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun kalli samfurin kuma sun fara rubuta wasiƙarsu.
Learning Point: Ɗalibai sun fara amfani da ilimin da suka samu wajen rubutu.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Mene ne ma’anar insha’i?
- Ka lissafa nau’ukan wasiƙu guda biyu da ka sani.
- Mene ne bambancin wasiƙar aiki da ta abokantaka?
- Ka lissafa sigogi huɗu na wasiƙar aiki.
- Ka faɗi ƙa’idoji biyu masu muhimmanci wajen rubutun wasiƙar aiki.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 2 minutes
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malam ya taƙaita darasin kuma ya ba da aikin gida na rubuta wasiƙar aiki zuwa ga shugaban makaranta don neman izinin rashin zuwa makaranta.
Pupils’ Activity: Ɗalibai sun saurari taƙaitawa kuma sun rubuta aikin gida.
Learning Point: An kammala darasin kuma an ba ɗalibai aikin yi.
Lesson Keywords
- Insha’i – Rubutu na bayani ko kirkira.
- Wasiƙa – Rubutun sadarwa da ake aikawa wani.
- Sigogi – Bangarori ko sassa na wasiƙa.
- Ƙa’idoji – Dokoki ko matakai da ake bi wajen rubutu.
- Tsari – Yadda aka tsara rubutun wasiƙa.
Differentiation
The teacher will provide additional support to struggling pupils by explaining concepts in simpler terms and providing guided examples. Advanced pupils will be encouraged to write more complex compositions or analyze different styles of formal letters.
Note for teachers using this lesson plan
Teachers should ensure that pupils understand the difference between formal and informal letters and the specific contexts in which each is used. Emphasize the importance of correct grammar, punctuation, and neatness in written compositions, as these are critical for effective communication in Hausa.




Community Join the conversation Open discussion +