Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Lesson Note on Gaɓa: Tsarin BW, BWB, BWW Da Nau’ukan Gaɓa for SS 2

This lesson note on Ci gaba da Furuci for SS 2 covers ma’anar gaɓa, tsarin BW, BWB, BWW, rufaffiyar gaɓa da budaddiyar gaɓa.

Published Reading5 min Comments0

Class: Senior Secondary School 2 (SS2 / SSS2)
Term: 2nd Term
Week: 5
Age: 16 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa
Curriculum Theme: Tsarin Harshe (Language Structure)
Previous Lesson: Furuci: Gurbi, Yanayi Da Wasula Tsayi Da Siga.
Topic: Ci gaba da furucin baƙaƙe wasulla
Subject Matter: Ma’anar gaɓa, tsarin gaɓa (BW, BWB, BWW), rufaffiyar gaɓa, budaddiyar gaɓa.

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • Su sake bayyana ma’anar gaɓa.
  • Su bayyana tsare-tsaren gaɓa daban-daban (BW, BWB, BWW).
  • Su rarrabe tsakanin rufaffiyar gaɓa da budaddiyar gaɓa.

Affective Domain:

  • Su nuna sha’awar fahimtar yadda ake gina kalmomi a Hausa.
  • Su daraja muhimmancin furucin daidai.

Psychomotor Domain:

  • Su tantance gaɓa a kalmomin Hausa.
  • Su rubuta kalmomi da ke nuna tsare-tsaren gaɓa daban-daban.

Social Domain:

  • Su shiga cikin tattaunawa game da tsarin gaɓa a Hausa.
  • Su taimaki junansu wajen gane gaɓa a kalmomi.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • Senior Secondary Schools Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Littafin Hausa na SS2 (misali: Kundin Tsare-tsare na Harshen Hausa)

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Littafi
  • Jerin kalmomi
  • Allo
  • Alƙalami
  • Takardun aiki

Rationale for the Lesson

Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci yadda ake furta da kuma tsara kalmomin Hausa daidai. Yana da muhimmanci domin inganta furuci da rubutu.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai sun san ma’anar baƙaƙe da wasulla, kuma sun fahimci yadda ake furta su.

Lesson Content/Board Summary

Ci gaba da Furucin Baƙaƙe Wasulla

Ma’anar Gaɓa

Gaɓa ita ce sashin kalma mafi ƙaranci da ake iya furtawa a tazara guda, wato tare da numfashi ɗaya.

Misali: Ru-wa (gaɓa biyu), Ci-ki (gaɓa biyu).

Tsare-tsaren Gaɓa

A Hausa, ana samun gaɓa a tsare-tsare daban-daban, kamar haka:

  • Tsarin Baƙi, Wasali (BW): Wannan gaɓar tana farawa da baƙi sannan a biyo ta da wasali.
    • Misalai: Ka (a kalmar kafa), Ki (a kalmar kisa), Go (a kalmar gona).
  • Tsarin Baƙi, Wasali, Baƙi (BWB): Wannan gaɓar tana farawa da baƙi, sai wasali, sannan ta ƙare da wani baƙin.
    • Misalai: Dan (a kalmar danwa), Kan (a kalmar kanka), Dut (a kalmar dutse).
  • Tsarin Baƙi, Wasali, Wasali (BWW): Wannan gaɓar tana farawa da baƙi, sannan ta biyo da wasali biyu (doguwar wasali).
    • Misalai: Maa (a kalmar ma’auni), Koo (a kalmar koo), Yaa (a kalmar yaaye).

Rufaffiyar Gaɓa da Budaddiyar Gaɓa

Budaddiyar Gaɓa: Ita ce gaɓar da take ƙarewa da wasali.

  • Misalai: Ba, Ki, Ru, Zo.

Rufaffiyar Gaɓa: Ita ce gaɓar da take ƙarewa da baƙi.

  • Misalai: San, Dar, Kan, Dut.

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Zai gaishe da ɗalibai kuma ya tuna musu darasin da suka gabata game da baƙaƙe da wasulla.
Pupils’ Activity: Za su amsa gaisuwar kuma su tuna darasin da suka gabata.
Learning Point: Ɗalibai za su haɗa darasin yau da wanda ya gabata.

Step 2: Bitar Ma’anar Gaɓa

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Review/Recap
Teacher’s Activity: Zai tambayi ɗalibai su sake bayyana ma’anar gaɓa kuma ya basu misalai.
Pupils’ Activity: Za su bayyana ma’anar gaɓa kuma su bada misalai kamar “ru-wa”.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna ma’anar gaɓa.

Step 3: Gabatar da Tsarin BW

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Illustration
Teacher’s Activity: Zai bayyana tsarin gaɓa ta Baƙi, Wasali (BW) kuma ya rubuta misalai a allo.
Pupils’ Activity: Za su saurara kuma su rubuta misalai kamar “Ka”, “Ki” a littafinsu.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci tsarin BW.

Step 4: Gabatar da Tsarin BWB

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Illustration
Teacher’s Activity: Zai bayyana tsarin gaɓa ta Baƙi, Wasali, Baƙi (BWB) kuma ya bada misalai.
Pupils’ Activity: Za su saurara kuma su bada ƙarin misalai kamar “San”, “Dan”.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci tsarin BWB.

Step 5: Gabatar da Tsarin BWW

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Illustration
Teacher’s Activity: Zai bayyana tsarin gaɓa ta Baƙi, Wasali, Wasali (BWW) kuma ya bada misalai.
Pupils’ Activity: Za su saurara kuma su rubuta misalai kamar “Maa”, “Koo”.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci tsarin BWW.

Step 6: Rufaffiyar Gaɓa da Budaddiyar Gaɓa

Time: 7 minutes
Teaching Skill: Explanation/Comparison
Teacher’s Activity: Zai bayyana ma’anar rufaffiyar gaɓa da budaddiyar gaɓa tare da misalai daga kalmomi daban-daban.
Pupils’ Activity: Za su gane bambancin kuma su rarraba gaɓa a kalmomi daban-daban.
Learning Point: Ɗalibai za su iya rarrabe tsakanin rufaffiyar gaɓa da budaddiyar gaɓa.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Menene ma’anar gaɓa?
  2. Ka bayyana tsarin gaɓa na BW da misali guda.
  3. Ka ba da misalin gaɓa mai tsarin BWB.
  4. Menene bambanci tsakanin rufaffiyar gaɓa da budaddiyar gaɓa?

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 2 minutes
Teaching Skill: Summarization
Teacher’s Activity: Zai taƙaita darasin kuma ya bada aikin gida.
Pupils’ Activity: Za su rubuta aikin gida kuma su yi sallama.
Learning Point: Ɗalibai za su ci gaba da nazarin gaɓa a gida.

Lesson Keywords

  • Gaɓa – sashin kalma mafi ƙaranci da ake furtawa a tazara guda.
  • Baƙi – harafin da ba wasali ba.
  • Wasali – harafin da ake furtawa ba tare da toshewar iska ba.
  • BW – tsarin gaɓa na baƙi da wasali.
  • BWB – tsarin gaɓa na baƙi, wasali, da baƙi.
  • BWW – tsarin gaɓa na baƙi, wasali, da wasali (doguwar wasali).
  • Rufaffiyar gaɓa – gaɓar da take ƙarewa da baƙi.
  • Budaddiyar gaɓa – gaɓar da take ƙarewa da wasali.

Differentiation

Ga ɗalibai masu saurin fahimta, za a ƙara musu kalmomi masu sarkakiya don su rarraba gaɓa. Ga ɗalibai masu rauni, za a ba su ƙarin misalai kuma a taimaka musu wajen gane gaɓa a kalmomi masu sauƙi.

Note for teachers using this lesson plan

Malamai su tabbatar sun yi amfani da misalai daban-daban daga littattafan Hausa don ƙarfafa fahimtar ɗalibai. Su kuma kula da furucin ɗalibai yayin darasin, tare da gyara duk wani kuskure da aka samu.

Export this post
Lesson Note on Gaɓa: Tsarin BW, BWB, BWW Da Nau’ukan Gaɓa for SS 2
Community Join the conversation Open discussion +