Note for teachers using this lesson plan
Malami ya shirya misalan wasiƙu masu sauƙi da kuma kayan aikin fasaha (kamar waya ko kwamfuta) idan akwai, don nuna yadda ake aika saƙo ta na’ura. Wannan darasi yana mai da hankali kan koyar da masu koyo yadda ake rubuta wasiƙa mai sauƙi game da abubuwan da suka faru a makaranta, yadda ake karanta ta da murya, da kuma yadda ake aika saƙo ta hanyar na’ura. A ƙarshen darasin, masu koyo ya kamata su iya rubuta, karantawa, da bayyana hanyoyin aika wasiƙa duka na gargajiya da ta zamani.
Class: Primary Four
Term: Third Term
Week: 2
Age: 9 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Harshe
Focal competence: Gano ireiren wasiƙa da rubuta wasiƙa mai sauƙi
Key competencies/values: Haɗin gwiwa; Girmama juna; Ƙwarewar Fasahar Sadarwa da Dijital
Skills:
- Karatu
- Rubutu
- Amfani da fasaha
Previous Lesson: Ma’anar wasiƙa mai sauƙi da matakan rubuta ta
Topic: Rubuta Wasiƙa: Rubutawa Da Aikawa
Subject Matter: Rubuta, karanta da aika wasiƙa mai sauƙi
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils/students should be able to:
Cognitive Domain
- su rubuta wasiƙa mai sauƙi game da wani abu da ya faru a makaranta;
- su bayyana yadda za a iya aika saƙo ta hanyar na’ura.
Affective Domain
- su nuna haɗin gwiwa yayin rubuta wasiƙa a rukuni;
- su girmama ra’ayoyin juna.
Psychomotor Domain
- su karanta wasiƙar da murya.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- Littafin Harshen Hausa na Firamare 4
- The HeadTeacher Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Rubutun wasiƙa
- Waya/kwamfuta idan akwai
Rationale for the Lesson
Wannan darasi zai taimaka wa masu koyo su fahimci mahimmancin wasiƙa a matsayin hanyar sadarwa. Zai kuma koya musu yadda ake rubuta wasiƙa mai sauƙi da kuma yadda ake aika saƙonni ta hanyoyi daban-daban, gami da amfani da fasaha. Wannan zai inganta ƙwarewarsu ta rubutu, karatu da sadarwa a rayuwarsu ta yau da kullum.
Prerequisite/Previous Knowledge
Masu koyo sun riga sun san yadda ake karatu da rubutu a harshen Hausa, kuma sun taɓa ganin wasiƙa ko saƙonni daban-daban.
Lesson Content/Board Summary
Rubuta Wasiƙa: Rubutawa Da Aikawa
Menene Wasiƙa Mai Sauƙi?
Wasiƙa mai sauƙi takarda ce da ake rubuta saƙo a kai don aikawa ga wani. Ana iya amfani da ita don sadarwa da mutane da ke nesa ko kusa.
Yadda Ake Rubuta Wasiƙa Mai Sauƙi Game Da Abin Da Ya Faru A Makaranta
Ga sassan wasiƙa da yadda ake rubuta su:
- Adireshi da Kwanan Wata: Rubuta adireshi da kwanan watan da aka rubuta wasiƙar a sama, gefen dama.
- Gaisuwa: Fara da gaisuwa ga wanda za a aikawa, misali: “Ya Amina,” ko “Barka da yamma, Malam Musa.”
- Jikin Wasiƙa (Babban Saƙo): Bayyana abin da ya faru a makaranta a sarari da sauƙi. Misali, “A makaranta yau, mun yi wasan ƙwallo da ajinmu, kuma mun ci nasara.”
- Rufewa: Kammala wasiƙar da kalamai na rufewa, misali: “Da fatan za mu sake haduwa,” ko “Na gode.”
- Sa Hannu: Rubuta sunanka a ƙasa.
Yadda Ake Karanta Wasiƙar Da Murya
Lokacin karanta wasiƙa da murya, yana da muhimmanci a:
- Karanta a hankali kuma a sarari.
- Yi amfani da sautin murya mai dacewa.
- Kula da alamomin rubutu kamar ɗigo da tambaya.
- Fahimci saƙon da ke cikin wasiƙar.
Yadda Ake Aika Saƙo Ta Hanyar Na’ura (Fasaha)
Baya ga wasiƙar takarda, ana iya aika saƙonni ta hanyar na’urorin fasaha kamar:
- Wayar Hannu: Aika saƙon rubutu (SMS) ko amfani da manhajojin saƙo kamar WhatsApp.
- Kwamfuta: Aika saƙon imel (email) ko amfani da manhajojin sadarwar zamani.
Don aika saƙo ta na’ura, ana buƙatar:
- Na’ura mai aiki (waya ko kwamfuta).
- Haɗin intanet (idan za a aika imel ko ta manhajoji).
- Adireshi ko lambar waya ta wanda za a aikawa.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Tattaunawa, Nunawa, Aiki Tare, Tambaya da Amsa, Bayani, Aikin Rukuni, Aikin Kai-kai.
Instructional Procedures
Step 1: Gabatarwa
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya/Bayani
Teacher’s Activity: Malami zai gaishe da masu koyo kuma ya tambaye su ko sun taɓa rubuta ko karanta wasiƙa. Zai kuma tambaye su yadda ake aika saƙo ga wani da ke nesa.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su amsa tambayoyin malami.
Learning Point: Fahimtar hanyoyin sadarwa
Step 2: Gabatar da Wasiƙa Mai Sauƙi
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Bayani/Nunawa
Teacher’s Activity: Malami zai nuna musu misalin wasiƙa mai sauƙi kuma ya bayyana menene ita. Zai yi bayani game da sassan wasiƙa.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su kalli misalin wasiƙar kuma su saurari bayanin malami.
Learning Point: Sassan wasiƙa mai sauƙi
Step 3: Rubuta Wasiƙa Game da Abin da Ya Faru a Makaranta
Time: 10 minutes
Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malami zai jagoranci masu koyo su rubuta wasiƙa mai sauƙi game da wani abu da ya faru a makaranta, misali, ranar wasanni ko wani taron makaranta. Zai ba su umarni kan yadda za su rubuta kowane sashe.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su rubuta nasu wasiƙun tare da jagorancin malami.
Learning Point: Rubuta wasiƙa game da abin da ya faru
Step 4: Karanta Wasiƙar Da Murya
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Karatu/Gyara
Teacher’s Activity: Malami zai gayyaci wasu masu koyo su karanta wasiƙunsu da murya a gaban aji. Zai gyara kuskuren karatu da lafazi.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su karanta wasiƙunsu da murya kuma su saurari na abokan karatunsu.
Learning Point: Karanta wasiƙa da murya
Step 5: Tattaunawa Kan Aika Wasiƙar Takarda
Time: 3 minutes
Teaching Skill: Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malami zai tattauna da masu koyo yadda ake aika wasiƙar takarda, misali ta hanyar ofishin gidan waya ko kuma a ba wani ya kai.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su ba da ra’ayoyinsu game da yadda ake aika wasiƙar takarda.
Learning Point: Hanyoyin aika wasiƙar takarda
Step 6: Aika Saƙo Ta Hanyar Na’ura
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Bayani
Teacher’s Activity: Malami zai bayyana yadda za a iya aika saƙo ta hanyar na’ura (waya ko kwamfuta) idan kayan aiki suna nan. Zai nuna yadda ake aika SMS ko imel mai sauƙi.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su saurara kuma su kalli yadda ake aika saƙo ta na’ura.
Learning Point: Aika saƙo ta na’ura
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Ka lissafo sassan wasiƙa guda uku.
- Ta yaya za ka karanta wasiƙa da murya?
- Ka bayyana hanyoyi biyu na aika saƙo ta hanyar na’ura.
- Rubuta wasiƙa mai sauƙi ga abokinka game da abin da ya faru a makaranta.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Fahimtar rubuta da aika wasiƙa
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: Malami zai jagoranci masu koyo su rubuta muhimman bayanai daga allon rubutu zuwa littafinsu.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su rubuta bayanan a cikin littafinsu.
Learning Point: Rubuta bayanan darasi
Step 9: Conclusion
Time: 1 minute
Teaching Skill: Taƙaitawa
Teacher’s Activity: Malami zai taƙaita darasin kuma ya jaddada mahimmancin rubuta da aika wasiƙa a rayuwar yau da kullum.
Pupils’ Activity: Masu koyo za su saurara kuma su yi tambayoyi idan akwai.
Learning Point: Mahimmancin sadarwa
Continuous Assessment/Further Study
Type: Aikin Gida
Instruction: Rubuta wasiƙa mai sauƙi ga abokinka ko iyayenka, kana bayyana wani abu mai ban sha’awa da ya faru a makaranta a wannan makon.
Lesson Keywords
- Wasiƙa – Takardar saƙo da ake aikawa.
- Rubutu – Aikin saka haruffa ko kalmomi a kan takarda.
- Karatu – Aikin fahimtar abin da aka rubuta.
- Aikawa – Aikin tura saƙo ko abu zuwa wani wuri.
- Na’ura – Kayan aikin fasaha kamar waya ko kwamfuta.
Differentiation
Ga masu koyo masu rauni: Malami zai ba su misalai masu sauƙi kuma ya taimaka musu wajen tsara kalmomin wasiƙar. Za a iya ba su rubutun wasiƙa da ba a kammala ba su cike gibin.
Ga masu koyo masu sauri: Za a iya ƙalubalantar su su rubuta wasiƙa mai tsawo ko kuma su rubuta wasiƙa zuwa ga mutane daban-daban (misali, ga shugaban makaranta). Za a iya neman su bincika ƙarin hanyoyin aika saƙo ta fasaha.
Suggested Lesson Videos
Don samun ƙarin bayani, bincika a YouTube: yadda ake rubuta wasiqa hausa primary 4
Teacher Guide for Using This Lesson Plan
Shiri: Malami ya shirya misalan wasiƙu masu sauƙi, da kuma kayan aikin fasaha (kamar wayar hannu ko kwamfuta) idan akwai, don nuna yadda ake aika saƙo ta na’ura.
Tsarin Koyarwa: Fara da tattaunawa don gano abin da masu koyo suka sani game da wasiƙu. Bayan haka, jagoranci su wajen rubuta nasu wasiƙun, sannan su karanta. A ƙarshe, bayyana hanyoyin aika wasiƙu, gami da amfani da fasaha.
Kayan Aiki: Yi amfani da rubutun wasiƙa a matsayin misali. Idan akwai waya ko kwamfuta, yi amfani da su don nuna yadda ake aika saƙo ta dijital.
Aikin Rukuni: Ƙarfafa masu koyo su yi aiki tare a rukuni yayin rubuta wasiƙu don haɓaka haɗin gwiwa da girmama ra’ayoyin juna.
Kuskuren da za su iya faruwa: Masu koyo na iya samun matsala wajen tsara sassan wasiƙa ko kuma amfani da kalmomin da suka dace. Malami ya kamata ya gyara waɗannan kurakurai a hankali.
Lokacin Rubuta Bayanan Darasi: Masu koyo za su rubuta bayanan darasi a littafinsu a mataki na takwas.
Bincika Fahimta: Yi tambayoyi akai-akai don tabbatar da cewa masu koyo suna fahimtar darasin.
Kula da Ajin: Tabbatar cewa ajin yana cikin tsari yayin ayyukan rubutu da karatu.

Community Join the conversation Open discussion +