Note for teachers using this lesson plan
Wannan shirin darasi ne na koyar da yadda ake shirya, rubutawa da karanta gajeren labari mai kirkira a darasin Harshen Hausa. Malamai su tabbatar sun shirya misalan labarai da kayan aiki kafin fara darasin. A karshen darasin, ya kamata ɗalibai su iya shirya, rubutawa da karanta nasu gajerun labarai ta amfani da matakan rubutu da aka koya.
Class: Primary 4
Term: Second Term
Week: 2
Age: 9 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Harshe
Focal competence: Yin amfani da ƙa’idoji da tsarin Hausa daidai wajen karatu da rubutu
Key competencies/values: Haɗin gwiwa; Girmama juna; Tunani mai zurfi
Skills:
- Rubutu
- Karatu
- Tunani mai zurfi
Previous Lesson: Rubutu mai labartawa da rubutu mai siffantawa
Topic: Rubutun Insha’I: Ƙirƙirarren Labari
Subject Matter: Shirya, rubuta da karanta gajeren ƙirƙirarren labari ta amfani da matakan rubutu
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain
- Bayyana matakan shirya gajeren ƙirƙirarren labari.
- Faɗi matakan rubuta gajeren ƙirƙirarren labari.
Affective Domain
- Nuna sha’awar rubuta labarai a Harshen Hausa.
- Haɗa kai da abokan aiki wajen shirya labari.
Psychomotor Domain
- Shirya gajeren ƙirƙirarren labari.
- Rubuta labarin ta amfani da matakan rubutu.
- Karanta labarin da aka kammala da murya.
Social Domain
- Girmama ra’ayoyin abokan aiki yayin shirya labari.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 2025 Revised 9 Years Basic Education Curriculum
- Relevant State Unified Scheme of Work
- Littafin Harshen Hausa na Firamare 4
- The HeadTeacher Scheme of work
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Littafin rubutu
- Labarin misali
- Alƙalami
- Allon rubutu
- Alƙalamin allo
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana da muhimmanci domin yana taimaka wa ɗalibai su haɓaka basirar tunani mai zurfi da kuma rubutu a Harshen Hausa. Yana ba su damar bayyana tunaninsu da kirkire-kirkirensu ta hanyar rubutu, wanda ke inganta fahimtar harshensu da kuma ƙwarewarsu wajen amfani da shi.
Prerequisite/Previous Knowledge
Dalibai sun san menene labari kuma sun iya rubuta gajerun jimloli a Harshen Hausa.
Lesson Content/Board Summary
Rubutun Insha’I: Ƙirƙirarren Labari
Ma’anar Ƙirƙirarren Labari
Ƙirƙirarren labari wani labari ne da mutum ya ƙirƙira da kansa daga tunaninsa ko tunaninsa da ya haɗa da gaskiya, ba labarin gaskiya ba ne da ya faru. Yana ba da damar bayyana tunani da ra’ayoyi ta hanyar rubutu.
Matakan Shirya Gajeren Ƙirƙirarren Labari
Don shirya gajeren ƙirƙirarren labari, ana bin waɗannan matakai:
- Tunanin ra’ayi: Wannan shi ne tunanin abin da kake so ka rubuta a kai. Zaka iya tunanin mutane, dabbobi, ko abubuwan da za su faru a labarin.
- Zaɓin batun: Bayan ka sami ra’ayoyi da yawa, sai ka zaɓi ɗaya da ya fi burge ka, wanda zaka iya rubuta labari mai kyau a kai.
- Tsara labari: Wannan shi ne tsara yadda labarin zai fara, yadda zai ci gaba, da kuma yadda zai ƙare. Zaka iya rubuta abubuwan da za su faru a jere.
Matakan Rubuta Gajeren Ƙirƙirarren Labari
Bayan an shirya labarin, sai a fara rubutawa ta bin waɗannan matakai:
- Rubutun Farko (Draft): A rubuta labarin kamar yadda yake zuwa a zuciya ba tare da damuwa da kurakurai ba. Manufar ita ce a fitar da dukkan ra’ayoyin.
- Gyara da Ingantawa (Editing and Refining): Bayan an gama rubutun farko, sai a karanta shi a hankali don neman kurakurai kamar na rubutu, nahawu, ko kuma inda labarin bai yi daidai ba. A gyara kuma a inganta yadda aka tsara jimloli da sakin layi.
- Rubutun Ƙarshe (Final Draft): Bayan an gyara labarin an kuma inganta shi, sai a sake rubuta shi a matsayin rubutun ƙarshe mai tsabta da babu kuskure.
Yadda Ake Karanta Labari Da Murya
Don karanta labari da murya yadda ya kamata, ana buƙatar yin waɗannan:
- Karatu da Fahimta: Ka karanta labarin a hankali da farko don ka fahimci abin da yake faɗa.
- Amfani da Murya Mai Kyau: Ka yi amfani da murya mai tsabta da bayyananniya. Ka canza sautin muryarka don nuna yanayi daban-daban a cikin labarin (misali, farin ciki, baƙin ciki, tsoro).
- Guje wa Saurin Karatu: Kada ka yi saurin karatu. Ka ba da lokaci ga masu sauraro su fahimci abin da kake karantawa.
- Amfani da Tsayawa: Ka tsaya a inda ya dace (misali, bayan kowace jimla ko sakin layi) don numfashi da kuma ba da damar fahimta.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Explanation, Guided Practice, Question and Answer, Group Work, Individual Practice
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Tambaya da Amsa
Teacher’s Activity: Malamin zai fara darasin ta hanyar tambayar ɗalibai ko sun taɓa jin labari ko kuma sun taɓa ƙirƙirar labari a kansu. Zai saurari amsoshinsu kuma ya gabatar da darasin yau.
Pupils’ Activity: Dalibai za su amsa tambayoyin malamin kuma su raba ra’ayoyinsu game da labarai.
Learning Point: Gabatarwar labari
Step 2: Shirya Gajeren Ƙirƙirarren Labari
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Bayani/Jagoranci
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana matakan shirya gajeren ƙirƙirarren labari: tunanin ra’ayi, zaɓin batun, da tsara labarin. Zai ba da misali guda ɗaya na yadda za a shirya labari.
Pupils’ Activity: Dalibai za su saurara da kyau kuma su rubuta bayanan da aka bayar. Za su yi ƙoƙarin tunanin ra’ayoyinsu na labari.
Learning Point: Shirya labari
Step 3: Rubutun Farko
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Jagoranci/Aiki Tare
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su fara rubuta rubutun farko na gajeren labarinsu, bisa ga shirin da suka yi a baya. Zai zagaya yana duba aikin kowane ɗalibi da kuma ba da shawarwari.
Pupils’ Activity: Dalibai za su fara rubuta labarinsu na farko a littattafansu na rubutu.
Learning Point: Matakan rubutu
Step 4: Gyara da Ingantawa
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Gyara/Tattaunawa
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana mataki na biyu na rubutu wato gyara da ingantawa. Zai nuna yadda za a duba kurakurai kamar na rubutu da nahawu. Zai ba ɗalibai damar musayar labaransu don su gyara wa junansu.
Pupils’ Activity: Dalibai za su gyara rubutun farko na labaransu, kuma su taimaka wa abokan aiki wajen gyara nasu.
Learning Point: Gyaran labari
Step 5: Rubutun Ƙarshe
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Jagoranci/Rubutu
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai su rubuta rubutun ƙarshe na labaransu bayan sun gama gyara da ingantawa. Zai jaddada mahimmancin rubutu mai tsabta da babu kuskure.
Pupils’ Activity: Dalibai za su rubuta rubutun ƙarshe na labaransu a tsabta.
Learning Point: Kammala rubutu
Step 6: Karanta Labari Da Murya
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Nunawa/Aiki
Teacher’s Activity: Malamin zai karanta wani gajeren labari a matsayin misali, yana nuna yadda ake amfani da murya mai kyau da tsayawa a inda ya dace. Zai kira wasu ɗalibai su karanta nasu labaran da murya.
Pupils’ Activity: Dalibai za su saurari malamin kuma su yi ƙoƙarin karanta nasu labaran da murya mai kyau.
Learning Point: Karanta labari
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Faɗi matakai uku na shirya gajeren ƙirƙirarren labari.
- Menene matakai uku na rubuta gajeren ƙirƙirarren labari?
- Me ya sa yake da muhimmanci a gyara labari bayan an rubuta rubutun farko?
- Yaya za ka karanta labarinka da murya yadda ya kamata?
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Fahimtar labari
Step 8: Note-Taking
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Guided Writing
Teacher’s Activity: The teacher guides pupils to copy the essential Board Summary notes on shirya, rubuta da karanta gajeren ƙirƙirarren labari into their notebooks.
Pupils’ Activity: Pupils copy the notes carefully into their notebooks.
Learning Point: Rubuta bayanan
Step 9: Conclusion
Time: 4 minutes
Teaching Skill: Ƙarfafawa
Teacher’s Activity: Malamin zai taƙaita darasin ta hanyar jaddada mahimmancin shirya, rubutawa da karanta labarai. Zai ƙarfafa ɗalibai su ci gaba da rubuta labarai a gida don haɓaka basirarsu.
Pupils’ Activity: Dalibai za su saurara kuma su yi alƙawarin ci gaba da rubuta labarai.
Learning Point: Ƙarfafa labari
Continuous Assessment/Further Study
Type: Homework
Instruction: A gida, rubuta gajeren ƙirƙirarren labari mai sakin layi biyu ko uku, sannan ka karanta shi ga iyayenka ko ‘yan uwanka.
- Ka zaɓi batun da kake so.
- Ka shirya labarinka (fara, ci gaba, ƙare).
- Ka rubuta rubutun farko.
- Ka gyara labarinka.
- Ka rubuta rubutun ƙarshe mai tsabta.
Lesson Keywords
- Ƙirƙirarren Labari – Labari da aka ƙirƙira daga tunanin mutum, ba gaskiya ba ne.
- Shirya Labari – Tsara yadda labarin zai kasance kafin a fara rubutawa.
- Rubutun Farko (Draft) – Rubutun farko na labari ba tare da gyara ba.
- Gyara Labari – Cire kurakurai da inganta rubutu.
- Rubutun Ƙarshe – Rubutun labari bayan an gama gyara.
Differentiation
Ga ɗalibai masu saurin fahimta, malamin zai iya ƙalubalantar su da su rubuta labari mai dogon zango ko kuma su yi amfani da kalmomi masu zurfi. Ga ɗalibai masu rauni, malamin zai ba su ƙarin misalai da jagoranci na musamman wajen shirya da rubuta labaransu, kuma zai iya rage tsawon labarin da za su rubuta.
Suggested Lesson Videos
Don ƙarin bayani kan rubutun labari, bincika YouTube don: yadda ake rubuta labari hausa primary 4
Teacher Guide for Using This Lesson Plan
Malamai su fara da tabbatar da cewa sun shirya labaran misali da za su iya amfani da su wajen nuna wa ɗalibai. Fara darasin da tambayoyi don gano abin da ɗalibai suka sani game da labarai. Bayan an gabatar da matakan shirya labari, ba da isasshen lokaci don ɗalibai su yi tunani da tsara nasu labarai. A matakin rubutun farko, ƙarfafa su su rubuta ba tare da damuwa da kurakurai ba. Matakin gyarawa yana da muhimmanci, don haka jagoranci su su duba kurakurai na rubutu da nahawu. Lokacin karanta labarai, ƙarfafa ɗalibai su yi amfani da murya mai kyau da kuma nuna yanayi daban-daban. A ƙarshe, tabbatar da cewa ɗalibai sun fahimci darasin ta hanyar tambayoyi, sannan a jagorance su su rubuta bayanan darasin a littattafansu.

Community Join the conversation Open discussion +