Skip to content
HeadTeacher.ng
Lesson Notes

Lesson Note on Adabi: Ci Gaba Da Nazari Akan Rubutun Zube, Misali- Kula Da Zubi Da Tsarin Labari Tare Da Jigonsa for JSS 3

Use this lesson note on Adabi: Ci Gaba Da Nazari Akan Rubutun Zube, Misali- Kula Da Zubi Da Tsarin Labari Tare Da Jigonsa for JSS 3 to teach Adabi with clear.

ByPublishedMay 1, 2026Reading7 minComments0

Class: Junior Secondary School 3 (JSS 3 / JS3)
Term: 3rd Term
Week: 9
Age: 14 years
Duration: 45 minutes
Subject: Pre-Vocational Studies
Curriculum Theme: Home Economics
Previous Lesson: Al’ada: Ciki, Da Ganduroba.
Topic: ADABI: CI GABA DA NAZARI AKAN RUBUTUN ZUBE, MISALI- KULA DA ZUBI DA TSARIN LABARI TARE DA JIGONSA
Subject Matter: Adabi: Ci Gaba Da Nazari Akan Rubutun Zube, Misali- Kula Da Zubi Da Tsarin Labari Tare Da Jigonsa

Specific Objectives

By the end of the lesson, pupils should be able to:

Cognitive Domain:

  • Fahimtar mene ne rubutun zube.
  • Gane abubuwan da ke gina tsarin labari.
  • Gano jigon labari a cikin rubutun zube.

Affective Domain:

  • Gane muhimmancin kyakkyawan tsarin labari.
  • Nuna sha’awar nazarin rubutun zube.

Psychomotor Domain:

  • Nazarin rubutun zube da aka bayar, tare da gano zubinsa da jigonsa.
  • Rubuta gajeren bayani game da wani labari.

Social Domain:

  • Tattauna da musayar ra’ayoyi kan nazarin labarai.

Reference Materials

The following resources were used in planning this lesson:

  • 9 Years Basic Education Curriculum
  • State Unified Scheme of Work
  • Littafin Adabin Hausa na Junior Secondary School 3
  • https://www.education.gov.ng
  • https://www.nigeriancurriculum.gov.ng

Instructional Materials

The teacher will teach this lesson with the aid of:

  • Allon rubutu ko farin allo
  • Alkalama ko alli
  • Misalan gajerun labarai na rubutun zube
  • Hotuna ko zane-zane da ke nuna tsarin labari

Rationale for the Lesson

Wannan darasi zai taimaka wa ɗalibai su fahimci yadda ake gina labarai da yadda ake tsara su. Hakan zai haɓaka musu basirar rubutu da fahimtar adabi, kuma zai taimaka musu su inganta tunaninsu na nazari.

Prerequisite/Previous Knowledge

Ɗalibai suna da masaniya ta farko kan mene ne adabi kuma sun karanta wasu gajerun labarai a baya.

Lesson Content/Board Summary

ADABI: CI GABA DA NAZARI AKAN RUBUTUN ZUBE

Rubutun Zube (Prose Writing)

Rubutun zube wani nau’i ne na adabin Hausa wanda ake rubutawa a cikin jumla da sakin layi, ba tare da la’akari da waƙa ko sauti ba. Ya haɗa da labarai, littattafan tarihi, da sauran rubuce-rubuce waɗanda ba na waƙa ba ne.

Misalai na rubutun zube sun haɗa da:

  • Labarin Tatsuniya
  • Labarin Almara
  • Labarin Gaskiya (Misali: Tarihi)
  • Littattafan Koyarwa

Zubi da Tsarin Labari (Story Structure and Plot)

Zubi da tsarin labari shine yadda ake gina labari, tun daga farkonsa har zuwa ƙarshe. Yana da sassa daban-daban da ke taimakawa wajen ba da labarin yadda ya kamata.

Sassa biyar na tsarin labari sune:

  • Gabatarwa (Exposition/Introduction): Wannan shine farkon labarin inda ake gabatar da jarumai, wurin da labarin zai faru, da kuma farkon matsalar.
  • Ci Gaba (Rising Action): A nan ne labarin ke fara tasowa, ana kuma haɓaka rikicin labarin yayin da jarumai ke fuskantar ƙalubale daban-daban.
  • Rikici (Climax): Wannan shine mafi girman lokaci na tashin hankali ko matsala a cikin labarin. Shine lokacin da jarumi ke fuskantar babban ƙalubale ko kuma babban zaɓi.
  • Warwarewa (Falling Action): Bayan rikicin, labarin zai fara daidaitawa, ana kuma warware matsalolin da suka taso.
  • Karshe (Resolution): Wannan shine ƙarshen labarin inda ake rufe dukkan matsaloli kuma ana nuna yadda rayuwar jarumai ta koma.

Jigon Labari (Story Theme)

Jigon labari shine babban saƙo ko darasi da marubuci yake so ya isar wa masu karatu ta hanyar labarinsa. Ba a faɗin jigo kai tsaye ba, amma ana gane shi ne ta hanyar abubuwan da ke faruwa a cikin labarin da kuma halayen jarumai.

Misalai na jigogi da aka saba samu sun haɗa da:

  • Soyayya
  • Gaskiya da Adalci
  • Ha’inci da Yaƙin Ciki
  • Jaruntaka
  • Talauci da Arziki
  • Muhimmancin Ilimi

Teaching Methods/Instructional Techniques

Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids

Instructional Procedures

Step 1: Introduction

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: Malamin zai yi amfani da tambayoyi don tunatar da ɗalibai darasin da suka gabata kan adabi da kuma sanin labarai. Zai tambaye su ko sun san wani labari da suka karanta ko suka ji.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su ba da amsa ga tambayoyin malami, su tuna abubuwan da suka koya a baya kuma su faɗi labarai da suka sani.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna darasin baya kuma su shirya don sabon darasin.

Step 2: Gabatar da Rubutun Zube

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar rubutun zube da kuma bambancinsa da sauran nau’ikan rubutun adabi. Zai ba da misalai na rubutun zube.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara sosai kuma su rubuta bayanan da malamin ya bayar.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci mene ne rubutun zube.

Step 3: Bayani Kan Zubi da Tsarin Labari

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Illustration/Explanation
Teacher’s Activity: Malamin zai yi bayani dalla-dalla kan zubi da tsarin labari, ya ambaci abubuwan da ke gina shi kamar gabatarwa, ci gaba, rikici, warwarewa, da kuma karshe. Zai yi amfani da misali don bayani.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara, su rubuta bayanan, kuma su yi tambayoyi don fahimta.
Learning Point: Ɗalibai za su gane sassa daban-daban na tsarin labari.

Step 4: Aiki A Kan Zubin Labari

Time: 10 minutes
Teaching Skill: Guided Practice
Teacher’s Activity: Malamin zai raba wa ɗalibai gajerun labarai ko kuma ya karanta musu wani, sannan ya jagorance su wajen gano zubin labarin.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su karanta ko su saurari labarin, sannan su yi aiki tare don gano zubin labarin.
Learning Point: Ɗalibai za su iya gano zubi da tsarin labari a aikace.

Step 5: Bayani Kan Jigon Labari

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: Malamin zai bayyana ma’anar jigon labari (theme) da yadda ake gane shi. Zai ba da misalai na jigogi daban-daban.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurara kuma su rubuta bayanan da malamin ya bayar.
Learning Point: Ɗalibai za su fahimci mene ne jigon labari.

Step 6: Aiki A Kan Jigon Labari

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Guided Practice
Teacher’s Activity: Malamin zai jagoranci ɗalibai wajen gano jigon labarin da suka yi nazari a baya ko kuma wani sabon labari.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su yi ƙoƙarin gano jigon labarin da aka ba su.
Learning Point: Ɗalibai za su iya gano jigon labari.

Step 7: Evaluation/Review

Time: 5 minutes

Teaching Skill: Questioning/Assessment

Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:

  1. Menene rubutun zube?
  2. Waɗanne ne sassa biyar na tsarin labari?
  3. Bayyana ma’anar “jigo” a cikin labari.
  4. Ka bayar da misalin jigo guda biyu da za a iya samu a cikin labari.

Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.

Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.

Step 8: Conclusion

Time: 5 minutes
Teaching Skill: Summarization
Teacher’s Activity: Malamin zai yi taƙaitaccen bayani kan darasin da aka koya kuma ya ba da aikin gida ga ɗalibai.
Pupils’ Activity: Ɗalibai za su saurari taƙaitaccen bayanin kuma su rubuta aikin gida.
Learning Point: Ɗalibai za su tuna abubuwan da aka koya.

Lesson Keywords

  • Rubutun Zube – Nau’in rubutun adabi wanda ba na waƙa ba ne, misali labarai.
  • Zubi – Yadda aka tsara ko aka gina wani abu, musamman labari.
  • Tsarin Labari – Jerin abubuwan da ke faruwa a cikin labari, tun daga farko har ƙarshe.
  • Jigo – Babban saƙo ko darasi da marubuci yake son isarwa a cikin labari.
  • Gabatarwa – Farko na labari inda ake gabatar da jarumai da wuri.
  • Ci Gaba – Sashen labari inda rikici ke fara tasowa.
  • Rikici – Mafi girman lokaci na tashin hankali ko matsala a cikin labari.
  • Warwarewa – Sashen labari bayan rikici inda ake fara warware matsaloli.
  • Karshe – Ƙarshen labari inda komai ke daidaita.

Differentiation

Malamin zai raba ɗalibai zuwa ƙungiyoyi daban-daban, inda ɗalibai masu saurin fahimta za su iya taimaka wa waɗanda ke da buƙatar ƙarin taimako. Za a ba da ayyuka daban-daban kamar nazarin gajerun labarai masu sauƙi ga masu buƙatar taimako, yayin da za a ba da labarai masu zurfi ga masu saurin fahimta.

Note for teachers using this lesson plan

Malamin ya tabbatar ya yi amfani da misalai masu yawa daga littattafan Hausa da ɗalibai suka sani don su fahimci darasin sosai. Ya kamata a ba da damar yin tambayoyi da tattaunawa don haɓaka fahimtar ɗalibai.

Export this post
Lesson Note on Adabi: Ci Gaba Da Nazari Akan Rubutun Zube, Misali- Kula Da Zubi Da Tsarin Labari Tare Da Jigonsa for JSS 3
Community Join the conversation Open discussion +