Class: Senior Secondary School 1 (SS1, SS 1, SSS1, SSS 1)
Term: 1st Term
Week: 1
Age: 15 years
Duration: 45 minutes
Subject: Hausa Language
Curriculum Theme: Hausa Language
Previous Lesson: .
Topic: Ƙa’idojin Rubutu
Subject Matter: Ma’anar ƙa’idojin rubutu; rabawa da haɗa kalmomi a rubutu; misalan rubutu; ƙa’idojin haɗa kalmomi (misali: saboda, ba sabo da ba).
Specific Objectives
By the end of the lesson, pupils should be able to:
Cognitive Domain:
- Su bayyana ma’anar ƙa’idojin rubutu.
- Su bambanta rabawa da haɗa kalmomi a rubutu.
- Su gyara rubutu da aka yi kuskure wajen rabawa ko haɗawa.
- Su bayyana ƙa’idojin haɗa kalmomi tare da misalai.
Affective Domain:
- Su nuna sha’awar rubutu mai tsari da tsafta.
- Su rungumi amfani da ƙa’ida a rubutunsu a kullum.
Psychomotor Domain:
- Su rubuta jimloli daidai ta amfani da rabawa da haɗa kalmomi.
- Su yi aikin gyara rubutu a takardar aiki (worksheet) ta hanyar haɗa ko raba kalmomi yadda ya dace.
Social Domain:
- Su yi aiki a rukuni wajen gano kuskuren rubutu da gyarawa.
- Su tattauna misalai tare da girmama ra’ayoyin juna.
Reference Materials
The following resources were used in planning this lesson:
- 9 Years Basic Education Curriculum
- State Unified Scheme of Work
- Recommended Hausa Language textbook for Senior Secondary Schools (e.g., Hausa Language for Senior Secondary Schools)
- Encyclopaedia Britannica – Hausa Language
- Wikipedia – Hausa Language
- Omniglot – Hausa Writing System
Instructional Materials
The teacher will teach this lesson with the aid of:
- Misalan rubutu (jimloli da aka rubuta daidai da kuma waɗanda aka yi kuskure)
- Allon rubutu da alƙalami
- Takardun aiki (worksheet) na gyaran rubutu
- Jadawalin ƙa’idojin rubutu (rabawa da haɗa kalmomi)
Rationale for the Lesson
Wannan darasi yana taimaka wa ɗalibai su rubuta Hausa daidai ba tare da ruɗani ba. Yana rage kuskuren rubutu, kuma yana inganta fahimtar ma’ana a cikin jimloli da rubuce-rubuce na makaranta da na yau da kullum.
Prerequisite/Previous Knowledge
Ɗalibai sun san kalmomi da jimloli a Hausa, kuma sun taɓa rubuta jimloli masu sauƙi.
Lesson Content/Board Summary
Ƙa’idojin Rubutu: Rabawa da Haɗa Kalmomi
Ma’anar Ƙa’idojin Rubutu
Ƙa’idojin rubutu su ne dokoki da ka’idoji da ake bi wajen rubuta Hausa daidai, ta yadda rubutu zai zama mai tsari, mai sauƙin karantawa, kuma ma’ana ta fito fili.
Rabawa da Haɗa Kalmomi a Rubutu
Rabawa na nufin rubuta kalmomi dabam-dabam a rarrabe, yayin da haɗawa na nufin rubuta wasu kalmomi tare a matsayin kalma guda ko haɗa su bisa ƙa’ida.
The following are hanyoyin rabawa da haɗawa a rubutu:
- Rubuta kowace kalma dabam idan ba kalma guda ba ce: Ali ne, motar baƙa ce, ya ci.
- Guje wa haɗa kalmomin da ba su zama kalma guda ba: a rubuta “ya ci” ba “yaci” ba.
- Amfani da alamar rubutu (comma) wajen raba sassa a jimla idan ana lissafi ko tsayawa a ma’ana: Ali ne, motar baƙa ce, ya ci.
- Rubuta sunaye da manyan haruffa a farkon suna ko sunan wuri: Ali, Kaduna, Najeriya.
Misalan Rubutu da Gyaran Kuskure
Misalan rubutu suna nuna yadda ake rubuta jimla daidai da kuma yadda ake gyara kuskure wajen rabawa ko haɗawa.
The following are misalai da gyaransu:
- Kuskure: Alinem Motar baƙace yaci. Gyararre: Ali ne, motar baƙa ce, ya ci.
- Kuskure: basaboda ba. Gyararre: ba sabo da ba.
- Kuskure: dasauri. Gyararre: da sauri.
- Kuskure: saboda ba. Gyararre: saboda.
Ƙa’idojin Haɗa Kalmomi (Misalai: Saboda, Ba Sabo da Ba)
Wasu kalmomi a Hausa ana rubuta su a matsayin kalma guda, wasu kuma ana rubuta su a rarrabe bisa ma’ana da tsarin magana.
The following are ƙa’idojin haɗa kalmomi da misalai:
- “Saboda” ana rubuta ta kalma guda: Na tafi saboda aiki.
- “Ba sabo da ba” ana rubuta ta a rarrabe (kalmomi fiye da guda): Bai zo ba sabo da ba shi da lafiya.
- Kalmar haɗi da ake amfani da ita a jimla tana bi ƙa’ida ta rubutu: Na yi godiya saboda taimako.
- Idan kalmomi suna nuna aikin fi’ili da siffa, a rubuta su a rarrabe: ya ci, ta zo, da sauri.
Teaching Methods/Instructional Techniques
Discussion, Lecture, Demonstration, Question and Answer, Visual Aids
Instructional Procedures
Step 1: Introduction
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Set Induction
Teacher’s Activity: The teacher presents two short Hausa sentences on the board (one correct and one incorrect) and asks pupils to identify which is better written and why.
Pupils’ Activity: Pupils observe, compare the sentences, and mention noticed errors such as joining words wrongly and missing separation.
Learning Point: Rubutu yana buƙatar ƙa’ida domin ya zama mai sauƙin karantawa da fahimta.
Step 2: Ma’anar Ƙa’idojin Rubutu
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: The teacher defines ƙa’idojin rubutu and writes the definition on the board with one example sentence.
Pupils’ Activity: Pupils copy the definition and read the example aloud.
Learning Point: Ƙa’idojin rubutu su ne dokokin rubuta Hausa daidai.
Step 3: Rabawa da Haɗa Kalmomi
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Demonstration/Use of Visual Aids
Teacher’s Activity: The teacher uses a chart to show cases of separating and joining words, then demonstrates correct writing using short sentences.
Pupils’ Activity: Pupils list examples of words that should be separated and practise rewriting given sentences correctly.
Learning Point: Rabawa da haɗawa suna gyara ma’ana da tsari a rubutu.
Step 4: Misalan Rubutu da Gyaran Kuskure
Time: 8 minutes
Teaching Skill: Guided Practice
Teacher’s Activity: The teacher distributes a worksheet containing incorrect sentences and guides pupils to correct them using the rules learned.
Pupils’ Activity: Pupils correct the sentences individually and compare answers in pairs.
Learning Point: Ana iya gane kuskuren rubutu a gyara ta hanyar rabawa ko haɗa kalmomi yadda ya dace.
Step 5: Ƙa’idojin Haɗa Kalmomi (Saboda, Ba Sabo da Ba)
Time: 6 minutes
Teaching Skill: Explanation
Teacher’s Activity: The teacher explains the rule for writing “saboda” as one word and “ba sabo da ba” as separated words, then gives examples for pupils to copy.
Pupils’ Activity: Pupils write two sentences using “saboda” and two sentences using “ba sabo da ba” correctly.
Learning Point: Wasu kalmomi ana haɗa su, wasu kuma ana raba su bisa ƙa’ida da ma’ana.
Step 6: Aikin Rukuni (Gano Kuskure da Gyara)
Time: 7 minutes
Teaching Skill: Discussion/Collaboration
Teacher’s Activity: The teacher groups pupils and gives each group a short paragraph with mixed errors in separation and joining for correction and presentation.
Pupils’ Activity: Pupils discuss in groups, correct the paragraph, and present corrected versions to the class.
Learning Point: Aiki tare yana taimakawa wajen inganta ƙwarewar rubutu da gano kuskure.
Step 7: Evaluation/Review
Time: 5 minutes
Teaching Skill: Questioning/Assessment
Teacher’s Activity: The teacher evaluates the learning by asking the following questions:
- Ka bayyana ma’anar ƙa’idojin rubutu.
- Ka bambanta rabawa da haɗa kalmomi a rubutu.
- Ka gyara wannan rubutu: “Alinem Motar baƙace yaci.”
- Ka rubuta jimla ɗaya da “saboda” da kuma jimla ɗaya da “ba sabo da ba” yadda ya dace.
Pupils’ Activity: Pupils answer orally and in writing.
Learning Point: Pupils demonstrate understanding of the lesson.
Step 8: Conclusion
Time: 0 minutes
Teaching Skill: Summarization
Teacher’s Activity: The teacher summarizes the main rules and gives an assignment for pupils to write a short paragraph (5–6 lines) and apply correct separation and joining of words, including “saboda” and “ba sabo da ba.”
Pupils’ Activity: Pupils copy the assignment and ask final questions where needed.
Learning Point: Ƙa’idojin rubutu suna taimakawa wajen rubuta Hausa daidai da ma’ana.
Lesson Keywords
- Ƙa’idojin rubutu – Dokoki da ake bi wajen rubuta Hausa daidai.
- Rabawa – Rarrabe kalmomi a rubutu idan ba kalma guda ba ce.
- Haɗawa – Rubuta wasu kalmomi tare a matsayin kalma guda bisa ƙa’ida.
- Saboda – Kalma guda da ke nuna dalili.
- Ba sabo da ba – Tsarin kalmomi da ake rubutawa a rarrabe don nuna dalili a salon korewa.
Differentiation
Pupils who need support will use a guided checklist showing common words to separate or join, while faster learners will rewrite a short paragraph by correcting all joining and separation errors and explaining the rules used.
Note for teachers using this lesson plan
Use many short examples and insist on correct spacing and punctuation in pupils’ writing. Mark errors clearly and guide pupils to correct them using the rules rather than memorising sentences.

Community Join the conversation Open discussion +